piątek, 13 lutego 2009
środa, 21 maja 2008
TRASA 3 - fotogaleria.

 

O Kuźni więcej w zakładce (link)                          Wiosenna bujność traw w dolinie Prutu

                    Nie Huculszczyzna, lecz Kurpiowszczyzna- malownicza dolina Prutu pod Cieńszą i Drwałami

                 

W Cieńszej letnicy nawiązują do tradycji.    W Rez. Popławy rozkwitły konwalie.

    

     Gondolierzy znad Narwi                                   Cofka Zalewu pod Dzierżeninem, w tle Biała.

21:27, gajowy771 , trasy
Link Dodaj komentarz »
3.”GDZIE SZUM PRUTU...”

Z centrum folkloru do Pułtuska.

Pniewo – Pułtusk, dworzec PKS. Znaki niebieskie, potem żółte; 21.9 km.

Na szlaku pięknie zachowane partie starodrzewia sosnowego i ładnie zarysowana dolinka strugi Prut. W Pniewie i okolicach działa kilku ludowych artystów, kultywujących tradycje folklorystyczne; warto ich odwiedzić (muzeum). Przy trasie cenny, choć miniaturowy rezerwat przyrody „Popławy”, na końcu zabytki Pułtuska. Dobra komunikacja do punktów wyjścia.

 

 0.0     PNIEWO, przystanek PKS na linii Pułtusk-Wyszków (Węgrów).

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1203 roku. W k. XVIII w. zamieszkiwało ją 5 chłopów i 3 rzemieślników, obsługujących szlak do Wyszkowa. Wystrój wnętrza kościoła nawiązuje do ludowych tradycji wycinkarstwa i hafciarstwa, polichromia posiada formę haftu. Bogaty zbiór haftów przechowuje się na plebanii. Jesienią 1939 roku powstał w Pniewie konspiracyjny oddział Chłopskiej Organizacji Wolnościowej „Racławice”; w okolicznych lasach działała grupa „Michała”, wchodząca w skład GL, złożona ze zbiegłych z niewoli więźniów radzieckich. Nieliczne już chaty z nadokiennikami (nr 9, 70). Przy drodze do Obrytego ciekawa kapliczka słupowa św. Jana Nepomucena w formie latarenki. W Kolonii Pniewo na szczycie wzniesienia stoi wiatrak-koźlak, pozbawiony niestety skrzydeł.

  Niegdyś Pniewo było prężnym ośrodkiem rzemiosła artystycznego, masowo produkowano dla „Cepelii” i zagranicznych turystów. Dziś tradycje podupadają, a ostatnie artystki tworzą wyłącznie „dla sztuki”. Rozwijało się tu tkactwo (kilimy, pasiaki, chodniki, dywany, narzuty, firanki, serwetki), hafciarstwo, wycinkarstwo (pająki ze słomy, papierowe kwiaty, ozdoby choinkowe); produkowano oklejane kolorową włóczką i sitowiem pisanki-owijanki. Wytwory sztuki ludowej i odtworzone wnętrza chaty kurpiowskiej prezentowane są w powstającym z inicjatywy mieszkańców muzeum („Kuźnia Kurpiowska”), prowadzona przez Stowarzyszenie „Puszcza Biała- moja mała ojczyzna”. Stroje ludowe zakładane są w Pniewie z okazji procesji Bożego Ciała.

  Przedłużeniem Pniewa ku płn-wsch. jest Lutobrok, kolejne „zagłebie folkloru”. We wsi pozostałości zabytku techniki – wiatraka koźlaka z 1933 roku. Nie zachował się tutejszy dwór, tylko kilka chat- w Lutobroku z gankiem i śpicą (26), z gankiem (naprzeciw), z piętrem (15).. Zajmowano się tu haftem na tiulu, wycinankami, koronkarstwem. W Lutobroku powstało kilka ludowych piosenek.

  Przy szosie, za dolinką Prutu widoczne Lemany, założone w XVIII wieku, dawne wójtostwo. Odkryto tu ciałopalne cmentarzysko z okresu I w. pne – II w. ne – 160 grobów jamowych i popielnicowych. W zbadanych grobach znaleziono broń, ozdoby i narzędzia; w jednym obok ludzkiego znajdował się szkielet krowy. W Lemanach działają hafciarki i wydmuszarki. Tamże wiatrak-koźlak z 1915 roku, zamieniony na młyn elektryczny.

   Przy szosie zwraca uwagę podłużna chata drewniana z zachowanymi „koronami” nad oknami (nr 9). W pobliżu sklepy i pub. Ku północy odchodzi szlak 10 do stacji PKP Dalekie i łącznik do szl.2 (rez. Wielgolas). Ruszamy na południe za znakami niebieskimi. Chałupa nr 83 wyróżnia się ładnie zdobionym szczytem. Niebawem bory świeże z żółtym żarnowcem miotlastym i jagodami w runie. Wkrótce zrąb zupełny, wspomnienie po pięknym lesie.

1.4 Styria*, skżyżowanie traktów. Idziemy przecinką wzdłuż odnawiającego się z samosiewu starodrzewia sosnowego. W lewo droga przecina urozmaicone zagajniki i pasma starodrzewia. Bardzo malowniczo; na przydrożach kwitną poziomki, wiechy przytulii, wierzbówki kiprzyce, rumianki, wiesiołki, rozchodniki, podbiały; na nowiznach młode akacje. Za pierwszą enklawą starego boru, z Liptowskiej Lewady* widok na wsie Cieńsza i Lemany.

3.1 Osiągamy trakt jezdny, po prawej stronie szpaler wierzby iwy, osiki, pojedyńcze grusze. 200 m dalej skraj wsi Drwały, skręt szlaku.

Drwały wzmiankowano już w 1203 roku. We wsi XIX wieczna kapliczka św. Jana Nepomucena. Dwa wiatraki nie przetrwały wojny. Dawny ośrodek hafciarstwaZachowana piwnica- śklep, bocianie gniazda.

   Skrajem zbóż i starodrzewia (głazy narzutowe) obniżamy się do mocno tu zarysowanej dolinki Prutu. Przed rzeczką około stuletni dąb. Ku zachodowi wzdłuż zarośniętego koryta (wśród roślin m.in. fioletowo kwitnący żywokost lekarski). W dolince ładne zgrupowania olch. W szpalerze krzewów chętnie przebywają ptaki śpiewające. Na wysokości skraju lasu zaczynającego się po prawej, skręcamy do prowizorycznej kładki. W dolince istniał dawniej niewielki zalew. Szkoda, że ten Prut szumi tylko po wielkich ulewach...

  * wariant skrótowy: nie skręcając do lasu idziemy jego skrajem na zachód aż do szosy i ponownego połaczenia ze znakami. Bardzo malowniczo przed żniwami, teren łagodnie sfałdowany opada ku Zatorom i dolnie Narwi. 

4.5  Uroczysko Dziuki, skraj wspaniałego lasu. W pochmurne dni, kiedy słońce przebija się przez chmury, obłoki tworzą niesamowite kompozycje wraz z zielenią olch i złotem zbóż. Zaraz po lewej sosna rozszczepiona na pięć pni. Bogate poszycie tworzą grab i trzmielina. Szlak po wyrębach zarasta splątanymi maliniskami. Wychodzimy na brzeg pól, piękny widok na dolinę Prutu, do której schodzą bory. Wzdłuż lasu. Doskonale wykształcone niższe piętro, opanowane przez gatunki liściaste (jarzębiny, trzmieliny, dęby, osiki, kruszyny), w runie jagody i konwalie majowe. Przed ponownym zagłębieniem się w lesie sosna w kształcie liry oraz owocująca grusza. Skręcamy na zachód. Kupki otoczaków, głazy narzutowe, na horyzoncie wieś Cieńsza.

 

Cieńsza rozwinęła się po zasiedleniu w XVIII w. osadnikami z Puszczy Zielonej. Istniała tu duża wytwórnia potażu, której wyposażenie dokładnie spisali lustratorzy biskupi; przed 1939 r. była też cegielnia. Widoczne pozostałości wiatraka-holendra, przeniesionego tu w 1870 roku z Ostrołęki. Niegdys ośrodek haftu na płótnie i tiulu. Drewniana chata letniskowa pokryta strzechą. 

   Na pniach dębowych obfite porosty. Wkrótce bory z czeremchą. Można tu najeść się jagód. Tuż przed skrętem ku szosie samotny krzew jaśminu.>>>>>>

21:27, gajowy771 , trasy
Link Dodaj komentarz »
Szlak 3- c.d.

6.4. Szosa Pułtusk-Zatory-Popowo. Maszerujemy duktem przez różnowiekowe bory sosnowe. W pewnym momencie zaczyna on opadać ku pradolinie Narwi. W lesie kwitną naparstnice purpurowe, po lewej kilkanaści wysokich modrzewi. Zaraz za skrętem Tuchola*, malowniczy przestój starszych sosen. Wznosimy się przez lite sośniny z paprocią orlicą pospolitą i czterema kopcami mrowisk.

8.1 Morze zbóż*, poprzeczna droga; wcześniej dwa dorodne dęby, wyrastające ze wspólnego korzenia. Z lewej zboża na stoku Wysoczyzny Wyszkowskiej; wyrastające niczym wyspy kępy lasu. Wyjątkowo malowniczo przed żniwami. Za poprzecznym grzbietem wydmowym ubogie bory suche o swoistym uroku. Wkrótce pojawią się kępy świerków.

9.2 Skrzyżowanie szlaków niedaleko gajówki Zatory i szosy z przystankiem PKS Śliski 1, gdze rozpoczyna się trasa 7 (kontynuacja znaków niebieskich do rezerwatu Stawinioga i Popowa). Dochodzi tu łącznik z Zatorów (3A). Za gajówką łączki nad Prutem, doskonałe na biwak. 

3A (wariant): ZATORY-GAJ. ZATORY

znaki żółte, 2.2 km.

Zatory powstały w XIV wieku jako folwark szlachecki. Aż po Wyszków szumiały wokół do XIX w. zwarte lasy. W 1436r. książe mazowiecki w uznaniu zasług niejakiego Michała z Ziemianczyc „nadaje mu ziemię Zatory zwaną, znaną od dawna z obfitości zwierzyny, z prawem polowania na wszystką zwierzynę z wyjątkiem żubrów, rysiów, oraz na wszystkie ptactwo z wyjątkiem sokołów”. W 1578 wymieniana wieś Zathory należała do niejakiego Podolskiego, który płacił daninę od 14 łanów, 14 zagrodników i 1 rzemieślnika. 25 maja 1807 roku na polach między Zatorami a Gładczynem doszło do potyczki wojsk rosyjskich  z napoleońskimi. ’Zator’ oznaczał w dawnej polszczyźnie zaparcie toru drogi lub rzeki, czyli zarastanie starego koryta, gdy rzeka przebijała coraz nowsze. Warto zobaczyć murowany pałac klasycystyczny z 1828 roku, usytuowany w XIX wiecznym parku, w którym także pomnikowa lipa o obwodzie 470 cm. Obiekt składa się z piętrowego budynku głównego i oficyn. Ryzalit środkowy poprzedzony jest trójkątnym szczytem, portykiem z czteroma kolumnami toskańskimi i datą na belkowaniu – 1898. W pobliżu spichlerz z końca XIX wieku i murowana gorzelnica. Obok oryginalny kościół z 1821 roku z dwoma barokowymi ołtarzami. Na cmentarzu rzymskokatolickim wykonany z piaskowca w kształcie sarkofagu nagrobek Radziwiłłów oraz zbiorowy Grób Nieznanego Żołnierza. Pod wsią malownicza skarpa wysoczyzny, z której rozległe widoki. W kolonii Biele pod skarpą, na płd. od drogi na Holendry- cmentarzyk niemiecki z 1 wojny światowej oraz głaz narzutowy.

      Od kościoła szlak prowadzi do lasu. Za Kępą Zatorską przekraczamy Prut i po chwili dochodzimy do skrzyżowania obok gajówki.

     Zasadniczy wariant szlaku (nosi odtąd nazwę Szlaku Leśników) wiedzie ku północy znakami żółtymi, początkowo przez gęste skupiska świerków. Ok. 200 m od rozstaju szlaków stoły i ławy zapraszające do odpoczynku. Dalej wyjątkowo ubogie bory suche, wyłącznie karłowate sośniny i opadłe szyszki. Piaszczysty odcinek aż do szosy (ok. 500 m ku północy przystanek PKS Śliski 2). Tuż przed nią w prawo (znaki zniszczonre po wyrębie), monotonną przecinką, obramowaną brzózkami do pierwszej poprzecznej przecinki za paśnikiem.

11.3 Karelia*, fascynujący odcinek szlaku, w pełni lata iście puszczański. Zgrabne olchy, stare, pochylone brzozy, chmiel, omszałe pnie, skrzypy, dąbrówki rozłogowe, bluszczyk kurdybanek, paprocie. Miejscami majestatyczne świerki. Sosny posadzono na charakterystycznych grządkach,aby czuły się pewniej w zawilgoconym terenie. Trawiastym duktem (poziomki!) do młodników za którymi na wydmach rzadki Biały Bór*. Po chwili malowniczy ols.

13.7 Łazy pułtuskie*, wkraczamy na obszar intensywnej eksploatacji drzewostanów. Po prawej młodnik, zasadzony w 1993 roku. Za rozdrożem (wchodzimy na Cieńszowską Drogę) piaski i starsze bory Starej Posady.

15.0. Łąki Osieczyska, należące do wsi Borsuki-Gajówka. Za lewadą po prostu ohydne zręby zupełne, wykonane na standardowej powierzchni 2,5 ha, a obok pozostałości starodrzewia. Po lewej, w odległości 500 m znajduje się leśniczówka Grabówiec, a jeszcze kilometr na zachód wieś o tej samej nazwie. Przy szkole i przystanku pks stoi w niej kapliczka św. Jana Nepomucena. Zrazu malowniczo, potem przez przebudowane monotonne bory. Do gościńca Wyszków-Pułtusk (16.8 km). Za przeważnie suchą struga ścieżka zanika w łanach konwalii majowej w starszym lesie.

17.6. Rezerwat „Popławy”, rozstaj szlaków (ku płn. dłuższy wariant do Pułtuska – trasa 2, na wsch. Znaki czerwone prowadzą do Wielgolas i Obrytego). Idziemy przez falisty teren rezerwatu. Wzrok przyciągają pochylone, blisko dwusetletnie sosny. Po lewej krawędź dawnego koryta Narwi, zakrzewione łąki. Przyjemnym borem do traktu Popławy-Bartodzieje. W prawo można obejść teren projektowanego rezerwatu i połączyć się z trasą 2 (za znakami zielonego paska). Wgląd w niedostępne turzycowiska i ładne partie olsów. Tuż przed nadleśnictwem malownicze starorzecze.

19.3 Świerkowa brama*, połączenie ze znakami czerwonymi obok nadleśnictwa Pułtusk. Prosto ul. Bartodziejską do sklepu i przystanku PKS w Popławach. Topolową promenadą do mostu przez Narew. W momencie, gdy znaki skręcają w prawo, należy pójść w przeciwnym kierunku do ul. Stare Miasto (tam w prawo). Po chwili w lewo, w ul. Przechodnią; okrążając od lewej archiwum, do ul. Nowy Rynek i widocznego dworca.

21.9 Pułtusk, dw. PKS

21:27, gajowy771 , trasy
Link Dodaj komentarz »
niedziela, 06 kwietnia 2008
Odwiedziny bloga "O Wyszkowie"

      Pozwoliłem sobie zamieścić linki do interesujących wpisów z bloga pana Czapskiego, ilustrujących piękno nadbużańskich okolic Wyszkowa a także fotografie kilku mniej znanych zabytków.

http://owyszkowie.blox.pl/2007/07/Nadbuzanskie-skarpy.html Skarpa od Somianki po Brańszczyk

http://owyszkowie.blox.pl/2008/02/Lato-dla-mieszkanca-Islandii.html pejzaże nadbużańskie, kaczeńce, stogi siana

http://owyszkowie.blox.pl/2007/08/Mazowieckie-wierzby.html Zdjęcia wierzb, o ogławianiu, skrzydlaci mieszkańcy wierzb.

http://owyszkowie.blox.pl/2007/07/Gulczewo.html Bug pod Gulczewem

http://owyszkowie.blox.pl/2007/09/Wedkarz-i-jego-lodzie.html Bug, łódki, plenery rzeczne

http://owyszkowie.blox.pl/2007/07/Bug-w-Wyszkowie.html Bug w Wyszkowie latem i zimą

http://owyszkowie.blox.pl/2007/08/Zabytkowy-kosciol-drewniany-w-Barcicach.html Barcice

http://owyszkowie.blox.pl/2007/08/Zabytkowy-mlyn-parowy.html młyn Leszczydół

http://owyszkowie.blox.pl/2007/09/Dewastacja-kapliczki-w-Trzciance.html Trzcianka

http://owyszkowie.blox.pl/2007/03/Slady-kultury-materialnej-czy.html Wyszkowski browar-wspomnienie.

15:49, gajowy771 , trasy
Link Dodaj komentarz »
niedziela, 24 lutego 2008
FOTOGALERIA- szlak 24 (wariant przez Osuchową)

 

Tym razem nasza grupa rozpoznawcza wystartowała z Udrzyna (szlak 21), gdzie po pokłonieniu się Bugowi, sakralnej rzeźbie w jednym z opłotków i zakupie okrągłego bochna pysznego chleba, zmagając się z wichurą szybko zagłębiła się w przepastne lasy wschodniej Białej. Po godzinie zameldowaliśmy się na polanie biwakowej po gajówce Laski.    

 

Za gajówką rośnie zwarta świerczyna godna Tatr, a za nią ocalał jeszcze piękny starodrzew. Po przekroczeniu stawów (z rybaczówki nagle wybiegła sfora groźnych psów i szczekała...przez otwartą bramę) wpisujemy prośby w Kaplicy Cudów.

      

Kaplica w Osuchowej- jak bajka. Obok defilada świerków przy tzw. Oslo.

 

Iście puszczańskie ostępy za Osuchową Nową. A kulminacja Dziewiczych Gór może dać w kość.

 

Jak to w górach- raz w górę, raz w dół. W Długosiodle (szlak 17) nie podjechał żaden z zapowiadanych na stronie ppks warszawa autobusów, aż wreszcie zabrał nas 15-osobowy bus.

21:12, gajowy771 , trasy
Link Dodaj komentarz »

24. „SATYSFAKCJA ZE ZMĘCZENIA”. Szlak im. Romualda Koperskiego.

Brok-skrzyżowanie -Brzostowa- Jez. Głuche -Przyjmy-Dybki/Nagoszewo/Osuchowa -Brok, kościół. Bez znaków, do Dybek 16,7 km, do PKS Nagoszewo 23,8 km, do Długosiodła przez Osuchową 30km. całość 29 km.

Zajmujący szlak leśny, zapoznający ze zwartym, wschodnim kompleksem Puszczy Białej. Na trasie ciekawa kapliczka-pustelnia, „sawanny” nadbużańskie ze starorzeczem, fragmenty starodrzewia sosnowego z łanami jagód, olsy i polany, miejsca związane z walkami partyzanckimi 1863 roku.  W wariancie do Długosiodła pas śródleśnych stawów i drewniana kaplica w Osuchowej, wsławiona cudami. Ze względu na długość trasy istnieje możliwość skracania jej do szosy białostockiej bez wracania do Broku. W połączeniu z fragmentem szlaku 21 stanowi przyjemną przechadzkę w okolicy Broku (do jez. Głuchego można dojść brzegiem Bugu). Szlak ciekawy o każdej porze roku, szczególnie w pełni zieleni.

0.0. Brok, skrzyżowanie szos przed mostem na Bugu, przyst. PKS. Opis na następującym odcinku-- patrz szlak 21 p. Bojany. 7.5. Bór Szumów*. W dalszym ciągu przecinką ku północy skrajem starodrzewu. W lewo na pierwszym skrzyżowaniu odchodzi szlak 21 do stacji Dalekie. Mijamy wały wydmowe w widnym borze. Tuż przed szosą na rozwidleniu w lewo (prosto szlak 21 do Broku – 6.5 km).

9.2. Przekraczamy szosę Warszawa-Brok. Chwilę przez ładny bór, potem przez suche drągowiny krętym duktem, zasadniczo ku płn-zach. Po 900 m łączymy się z południkowa przecinką i stajemy zaraz na skrzyżowaniu linii. W lewo, przez młodniki. Za zrębem cienisty, kojący wzrok podszyt grabowy.

10.8. Dawna gajówka Laski w otoczeniu mrocznych świerczyn, polana biwakowa, ławy. Prosto pomiędzy świerki i południowym skrajem ogrodzonej polany. Przed wojną była tu duża śródleśna enklawa łąk i olsów. Mijamy mrowisko pod sosną o 3 pniach; po lewej zakrzewione turzycowisko. Na zrębie w prawo, cały czas ku północy przez wspaniały bór: stare sosny z naturalnym odnowieniem, cieniste enklawy z grabowym podszyciem, zupełnie mroczny tunel przez świerkowy zagajnik.

13.1. Trakt z Poręby do Nagoszewa– 3 kroki w lewo i teraz w prawo, znowu ku północy duktem zarastającym płatami orlicy pospolitej. Przed ścianą świerków ukośnie w lewo, do piaszczystej przecinki, która chwilę w lewo, obok 1,5 metrowej wysokości mrowiska. Za nim w prawo, ku północy.

      *Wariant do Dybek: Piaszczystą przecinką można dotrzeć (ku zach.) po 1.2 km do skraju lasu a następnie w prawo przez pola i Tuchełkę do wsi Dybki i przystanku PKS na linii Warszawa/Wyszków-Ostrów Maz. We wsi smażalnia ryb. 23 V 1863 r. po bitwie w lasach Uroczyska Bykowce zmarł tu płk Karol Frycze, dowódca 1 pułku pułtuskiego (obelisk). W Dybkach w XVII w. zamieszkiwali woźnice, transportujący drewno i smołę, potem kołodzieje i budowniczy wozów. W pobliskich Przyjmach w I połowie XIXw. wyrabiano płótno lniane, tkaniny wełniane i szmaciane oraz konewki. Do przystanku 2.1 km.

14.6. Wag*, malownicza polanka okolona olsami i litymi świerczynami, często przebywają tu ptaki drapieżne i sarny. Pod świerkami do skrzyżowania w metafizycznym widnym, borze z pszeńcami i czernicą, gdzie w prawo.  

     *Wariant do Długosiodła przez Osuchową. Szlak im. Wincentego Szydlika (1946-2004), historyka i dziennikarza z Osuchowa, propagatora kultury i historii Puszczy Białej

     Od polany Wag przecinką prosto ku pn. i w lewo szerokim traktem z Bojan nad Bugiem. Przed gajówką Dybki wielokonarowa sosna. Przecinamy szosę białostocką (przyst. pks, 16.1) i po 150m skręcamy w prawo. Przecinka wiedzie widnym borem świeżym (widłaki, ciekawa sosna-lichtarz) ku pn. do rybaczówki i zachodniego krańca śródleśnego łańcucha stawów na rzeczce Tuchełce, płynącej spod Nagoszewa przez Porębę do Bugu (17.4). Bardzo malowniczo, w trzcinach kaczki i ptaki, możliwość wędkowania. Na przeciwnym brzegu na rozdrożu w prawo do kapliczki. 

    Urocza drewniana kaplica konstrukcji słupowej wzniesiona została w latach 30-tych XX w. na miejscu prywatnych objawień Matki Bożej. Woda ze źródełka była uznawana za cudowną. We wnętrzu kapliczki wyłożono zeszyt, do którego wpisuje się prośby do Matki Bożej.

    Wzdłuż drogi w stronę kościoła ustawiono stacje drogi krzyżowej z interesującymi ludowymi płaskorzeźbami.

Na skraju wsi, obok głazu upamiętniającego 800-lecie osady, w lewo (17.9; sklep po prawej). 

     Osuchowa (obecnie Nowa i Stara) została założona w XIIIw. Nazwa osuch oznacza suchą gałąź lub wywodzi się od osuszonego z bagien terenu. W Nowej, złożonej z trzech równoległych ulicówek na olbrzymiej polanie- gołociu, działa galeria rzeźby nieżyjącego Jana Szydlika, prowadzona przez syna p. Artura, wkładającego wiele serca w ocalenie kultury Kurpi Białych. Warto odwiedzić stronę internetową osuchowa.pl. 

     Na skrzyżowaniu prosto do lasu w kierunku zach. Przed skrajem lasu piękne skupisko świerków (19.3). Przecinamy polanę i skręcamy w lewo w Starej Osuchowej. Za przystankiem i łukiem szosy (stare chaty z nadokiennikami; 20.6) w prawo, nieprzerwanie na zach. przez widne bory świeże. Po prawej widoczny skraj ustronnych łączek uroczyska Bykowce (patrz szl. 18). Za zrębem wchodzimy na szerszy trakt z Broku (22.1), który doprowadza wkrótce do przecinki ze zn.żółtymi (23km). W prawo wg opisu szlaku 19- przez Dziewicze Góry (25.5) do Długosiodła (30). 

  

Do Broku c.d.:    W bok odchodzi ładna dróżka pod szpalerem świerków. Po 300 m przecinamy trakt z Bojan do Długosiodła. W monotonnym borze mijamy dwa skrzyżowania i skręcamy w lewo w ukośny trakt z Poręby do Nagoszewa. Po prawej starsze, widne drzewostany sosnowe z bujnym runem czernicowym i jałowcami.

16.8. Uroczysko Jeleni Dół, poprzeczny gościniec z Długosiodła do Broku. W prawo można nim wędrować przez ładne bory do punktu wyjścia wycieczki, pod koniec przez ośrodki wczasowe – 7km.

Prosto, ku płn-wsch. wśród starodrzewia. Mijamy zrąb  i skrzyżowanie (Pieszczany*). Za następnym skrzyżowaniem w prawo, przecinką odbiegającą pod kątem 45st. (Olza*). Mijamy poszarpane odrażającymi zrębami zupełnymi enklawy pięknie zachowanego starodrzewia sosnowego. Przed rozpoczęciem wyrębów dyrekcja rozszerzanego Nadbuż. Parku Krajobraz. planowała utworzenie tu rezerwatu przyrody; nadleśnictwo pośpiesznie rozstrzygnęło kwestię na swój sposób... W środku oddziału 30 poprzeczny dukt przed zrębem, którym w lewo 400 m  do traktu. W prawo, traktem tym wzdłuż ogrodzenia przez ładne bory z grabem i świerkiem w poszyciu.

20.4. Trenczyn*, ogrodzenie skręca w lewo. Trzymając się go dochodzimy do skrzyżowania w rzadszym borze. Tu w prawo do skraju lasu i prosto, do rogu lasu. Natrafiamy na polną drogę, wprowadzającą do wsi.

22.4. Nagoszewo. Warto przejść się w lewo aby obejrzeć zabytkowe chaty. W lewo przez wieś można dojść do szosy białostockiej i przystanków PKS (Warszawa/Wyszków-Ostrów Maz.) – 1.4 km.

Wieś wzmiankowano po raz pierwszy w źródłach pisanych w 1203 roku. Znana była jako ośrodek bartnictwa. W dniach 2-3 VI 1863 roku doszło tu do nierozstrzygniętej, najcięższej bitwy 1 pułku pułtuskiego z Rosjanami (dowódcy polscy M. Broniewski i L. Lutyński). Wzięło w niej udział po obu stronach ok. 4 tys. żołnierzy. Carscy żołnierze schronili się w chatach  i zaczęli strzelać do pozostałych w polu powstańców. Pomoc nagoszewskich chłopów, którzy własne chaty z poświęceniem podpalali,  ukróciła niehonorowe posunięcie wroga. Bitwę upamiętnia granitowy pomnik (mogiła 110 powstańców), wystawiony w 1914 roku, z kapliczką na szczycie, zwieńczoną krzyżem o motywach kurpiowskiej wycinanki. Dojście do pomnika 900 m  polną drogą, odchodzącą ze wsi tuż przed szosą białostocką, równoległą do szosy. We wsi sporo zdobionych, drewnianych chałup kurpiowskich w różnym stanie zachowania. Z Nagoszewa pochodził... doradca prezydenta USA Reagana ds. zbrojeń.

 Z polnej drogi w prawo, przez wieś do skrzyżowania w Turce. Prosto, do lasu. Trzymając się tego traktu wędrujemy przez zróżnicowane bory sosnowe ku płd-wsch. Po 4.8 km w prawo, 400 m szosą  Brok-Ostrów Maz. i w lewo, duktem do rogu lasu (krzyż). Polną drogą dochodzimy do zabudowań, potem ul. Ostrowską do rynku obok kościoła w Broku (29.0).

Uwaga! Opis tymczasowy. Przewidziane jest wyodrębnienie z trasy 24 wariantu przez Osuchową jako fragmentu nowych szlaków: Brok-Jeleni Dół-Osuchowa-Długosiodło oraz Ostrów Maz.-Osuchowa-Grabniak- Długosiodło. 

21:11, gajowy771 , trasy
Link Dodaj komentarz »
niedziela, 10 lutego 2008
Trasa 17- FOTOGALERIA

  

Sceneria jak do średniowiecznego filmu-dąb Jana i zaczątki skansenu w Długosiodle, obok pub w Rynku- ten leżący pan w stanie stężenia ma zapewne świadczyć o sile serwowanych tu trunków.

  

             W drodze do puszczy                                 Bobry przejęły rządy nad Lipniakiem 

  

Las jak malowanie- na razie zrębu nie będzie              Prasłowianie przetrwali w Białej?

  

    Chwila zadumy w Pecynce             Bez map szanse na złapanie szynobusa maleją        

  

Zorza nad widokowym płaskowyżem          Jeden peron, jeden tor, jeden wagonik szynobusu

                                                                  Przez taką Bramę przechodzi się z rozkoszą

19:55, gajowy771 , trasy
Link Dodaj komentarz »

17. „BORY, CZARY I PRABUTY GÓRY”. SZLAK BOJÓW PARTYZANCKICH”.

Długosiodło – Lipniak Majorat – Pecynka – Długosiodło/Prabuty Góry. Zn. niebieskie, potem żółte, 22,5 km. 

„Las to, w którym każde drzewo starczy za pomnik. Las uroczysty, napełniony szmerem, gdzie liść tajemniczą do siebie szepcze mową, gdzie spod korony stuletniego dębu sączy się krew bohaterów, gdzie mech zielony śni o minionej przeszłości i gwarzy z trawą o poległych, których duchy wznoszą się ponad lasem.”

                                                                                          / Maurycy Jokay /

 Okrężny szlak prowadzący przez miejsca związane z działalnością partyzantki Armii Krajowej w 1944 roku. Miejsca martyrologii żołnierzy i ludności cywilnej. W środkowej części wiedzie przez malownicze, odludne partie leśne i ostoje zwierzyny, na innych odcinkach nieco monotonny i ciekawszy w zimie (w wyniku intensywnych zrębów ubywa niestety starodrzewu). W okolicy Wiśniewa i Pecyny łagodnie zarysowana dolinka rzeczki Wymakracz. Istnieje możliwość podzielenia trasy na dwa etapy (z wykorzystaniem rzadko kursujących autobusów PKS z Grądów) oraz zakończenie jej na stacji Prabuty Góry, gdzie wspaniały punkt widokowy z wysoczyzny na Dolinę Narwi. Przydatny cały rok.

    Wzdłuż szlaku przewija się przez jakiś czas znakowana ścieżka dydaktyczna Nadleśnictwa Wyszków (pomijając Wiśniewo i Jarząbkę). Ścieżka rozpoczyna się na leśnym parkingu przed wjazdem do Długosiodła od Białegobłota, kończy przy szosie pod Nowym Bosewem. Wędrując napotkamy następujące tablice, zapoznające z gospodarką leśną, historią i miejscową przyrodą:

  1. jak rośnie las
  2. od igły do liścia (mostek w olsie)
  3. bobry
  4. Lipniak Majorat
  5. gospodarka łowiecka
  6. Bitwa pod Pecynką
  7. warstwowa budowa lasu
  8. drugie życie drzewa
  9. naturalni sprzymierzeńcy lasu. 

 

0.0. Długosiodło, rynek, PKS, pomnik Kościuszki. Opis osady przy szalku 15. Wyruszamy za zn. niebieskimi w kierunku kościoła obok ciekawej chaty. Na skraju lasu ceglana kapliczka. Okrążamy wydmę w ładnym borze sosnowym, jedną z kompleksu tzw. „Dziewiczych Gór” (patrz szlak 19). Mijamy przysiółek Poświętne (przestoje gonnych sosen, goła wydma) a za przysiółkiem Cisie przecinamy rozległe zręby i nowizny oraz resztki wyciętego niedawno starodrzewia, idąc podnóżem wału wydmowego z kruszyną i płatami orlicy w runie. Wśród młodników spore nasadzenia modrzewia. Wygodna droga prowadzi dalej skrajem łądnego boru ze świerkami, grabami i konwalią majową. Od północy graniczy z nim duży kompleks lasów liściastych (wgląd z pomostu na ścieżce dydaktycznej), postulowany od lat 80. XX w. rezerwat przyrody.

3.6. Lipniak – Majorat, krzyż na skraju lasu, w prawo nieznakowana trasa 19 do Dalekiego. Znaki niebieskie wiodą ku płn-wsch. brzegiem olsów (zielony tunel) a potem wśród pól, łąk i zagajników w malowniczym pejzażu. Na poprzecznej strudze niewielka tama bobrów; zwierzęta te przypłynęły z Narwi i upodobały sobie odludne zakątki leśne uroczyska Bykowce i łąki na pd. od szlaku.

5.2. Lipniak – Majorat, pomnik ofiar zbrodni hitlerowskiej. 2.IX.1944 roku hitlerowcy zamordowali tu ok. 400 mieszkańców okolicznych wsi  w odwecie za pomoc partyzantom AK, którzy skutecznie operowali w tym rejonie do 31.VIII, tj. rozbicia pod Pecynką. Wśród ofiar były cale rodziny, niemowlęta, kobiety i starcy. Ofiarą odwetu miała stać się ludność całej gminy; realizację ludobójstwa udaremniła ofensywa radziecka.

Zmieniamy kolor szlaku na żółty. Wcześniej dołaczył szlak 18 z Tuchlina i Poręby. Nadal ku płn-wsch. przez młode drzewostany. Żegnamy szlak nadleśnictwa, który zmierza krótszą, ale nie mniej interesującą trasą przez wsie Pecynę Nową i Starą do pomnika AK pod Pecynką (w Pecynach stare chaty- w Starej rzeźbiony ganek i olbrzymie gniazdo przy jednym z gospodarstw) . Wkrótce kilka zagród wsi Lipniak - Majorat. Uwagę zwraca drewniana chata z facjatką, ktora w czasie okupacji mieściła szpital partyzancki AK. Wioska wzięła nazwę od sposobu dziedziczenia, związanego z nadawaniem ziemi urzędnikom carskim za zasługi w tłumieniu powstania listopadowego. Majoraty miały być podporą rusyfikacji, jednak oficerowie sprzedawali część ziem lub dzierżawili je chłopom i idea wykrzewienia polskości na prowincji upadła. Widok na łagodnie zarysowaną dolinę strugi Wymakracz, wzdłuż której zabudowania Pecyny. Struga doczekała się nawet wiersza... Dalej, w młodniku przed zagajnikami sosna – piątka (po prawej). Piaszczysty trakt obramowany jest urokliwymi brzozami.

7.7. Leśny Krzyż w malowniczym lesie: wydmy, ściany świerków, dorodne sony, ols w dolinie Wymakracza z konwalijką dwulistną w runie.

8.1. Wiśniewo, skrzyżowanie dróg. W 1863r. kozacy zamordowali za ukrywanie partyzantów miejscowego leśnika Zewalda, a jego żonę ranili z pistoletu. Przy gajówce stare dęby i lipy. Szosa ku płd. wiedzie do szosy białostockiej i wsi Przyjmy – Dybki (PKS, mogiła płk Karola Frycze); ku wsch. gościniec przez zwarte lasy do Ostrowi Mazowieckiej – ok. 16 km. W Wiśniewie można odnaleźć ludową kapliczkę skrzynkową (trójścienną) z rzeźbą siedzącego Chrystusa Frasobliwego oraz kilka chat z ładnie rzeźbionymi nadokiennikami, geometrycznie szalowanymi szczytami i malowanymi okiennicami (nr 6, 11, 20, 37, najładniejsze 8, 15, 17). 

    Przekraczamy Wymakracz w osadzie Zastrudze, gdzie dwie ciekawe chałupy. Widok na obramowaną lasami

19:35, gajowy771 , trasy
Link Dodaj komentarz »
c.d. szlak 17
dolinę strugi. Następuje dość monotonny odcinek przez przebudowywane bory sosnowe w średnim wieku 50 lat. Z prawej strony prześwitują grunty wsi Ruda, leżącej na obszarze XIX-wiecznej kolonizacji niemieckiej.
Skręciwszy do Rudy można kierować się przez las dalej do mauzoleum pod wsią GRĄDY  (osada przy szosie Różan-Ostrów Maz.). W czerwcu 1941 roku hitlerowcy założyli po obu stronach drogi przed wsią obóz koncentracyjny dla jeńców radzieckich, złożony z trzech lagrów, otoczonych ogrodzeniem pod wysokim napięciem. Był to tzw. Stalag 324. Łącznie w obozie przebywało 80 000 więźniów. Nieludzkie warunki, terror, głód i zarazy powodowały śmierć nawet pięciuset osób dziennie. 1 V 1942 roku wybuchł bestialsko stłumiony bunt. Szacuje się, że oprawcy uśmiercili tu 41 000 ofiar. W lesie po płd. stronie szosy, na miejscu egzekucji i masowych pochówków utworzono po wyzwoleniu cmentarz ofiar hitlerowskich. W otoczeniu zasadzony w latach 1959-61 symboliczny Las Pamięci.  

11.5. Skręt szlaku w lewo przed Jarząbką.

         Warto odbyć przechadzkę ku płn. (prosto) do leśniczówki Czary (Jarząbka – Czary – Jarząbka; 3,8 km). Przechodzimy wówczas przez malowniczo usytuowaną wieś Jarząbkę. Wiosną 1944 roku sformowano tu trzy kompanie AK (7, 8, 9 BAON), mające za zadanie paraliżowanie zaopatrzeń frontowych dla Niemców w ramach akcji „Burza”. 13 Pułk Piechoty AK pod dowództwem majora Antoniego Janołkowskiego „Brzeskiego” był najaktywniejszym oddziałem w całej puszczy, wymykającym się często organizowanym nań obławom. Przyjmował zrzuty broni z Brindisi we Włoszech. W jego składzie znalazł się pluton 30-u byłych jeńców radzieckich, zbiegłych z obozu w Komorowie, 3 Węgrów i 6 Włochów. Między 13 a 25.VIII partyzanci przeszli do konspiracji z powodu zintensyfikowania sił wroga w tym rejonie. 200 – osobowy batalion 8 kompanii ppor. Alfreda Wieczorka „Talara” zaczął przedzierać się na tereny wyzwolone przez Rosjan. Rosjanie, którzy byli stąd dosłownie o krok, nie kwapili się do pomocy AK-owcom i wstrzymali front, czekając na spacyfikowanie partyzantów przez hitlerowców. Nie dotrzymali również danej AK-owcom obietnicy wsparcia artyleryjskiego. 29.VIII doszło do bitwy z hitlerowcami pod Jarząbką. Po pięciogodzinnej, krwawej walce partyzanci zdobyli niemieckie tabory amunicyjne. 31. VIII Niemcy w sile 3 tys. żołnierzy przy wsparciu czołgów przystapili do likwidacji zgrupowania. Mimo nawały ognia partyzanci ponieśli minimalne straty. 12 żołnierzy AK, którym skończyła się amunicja, zamordowano koło leśniczówki (m.in. por Wacława Śladewskiego „Zygmunta”, dowódcę 9 kompanii). Partyzanci ukryli się, czekając na wyparcie Niemców przez Armię Czerwoną. Okupanci w rewanżu za klęskę wymordowali w Lipniaku cywilną ludność.

W Jarzabce zwracają uwagę: chata z dwiema tujami, chałupa nr 8 z orłem w koronie umieszczonym w szczycie, nowa chata z koźlarzami, ponadto liczne ustrojone kapliczki przydrożne. Za wsią skrzyżowanie. Najszerszą drogą (prawą) można dojść do przyst. PKS Grądy– ok. 4,5 km. Wybieramy środkową drogę (z drogowskazem), którą do starodrzewia i w lewo, do stylowej leśniczówki Czary na polanie wśród zbóż (czar lekko prysł po przykryciu budynku blachodachówką...). Teraz ku zach. do pierwszego skrzyż. w lesie, gdzie w lewo, do północnego krańca Jarząbki i przez wieś do szlaku.

 Trasa zasadnicza: zn. żółte wiodą ku wsch. przez lasy gospodarcze, wśród gęstych młodników z dużym udziałem drzew liściastych i krzewów, obok przestojów starych sosen nad zrębami, tzw. firanek.

12.5. Zawoja*, mogiła trzech partyzantów AK, świerki. Ku północy skrajem odnawiającego się z nasion starodrzewia sosnowego. Po 400 m skręcamy w Linię Walencików* (znane małżeństwo przyrodników – fotografików) wiodącą przez przepiękny starodrzew z bujnym podszytem (czeremchy), z jeżynami i widłakiem w runie, z „bramami” świerkowymi. W tym odludnym fragmencie puszczy łatwo o spotkanie ze zwierzyną. Po pewnym czasie szlak zaczyna kluczyć po bezdrożu.

14.6. Mogiła jedenastu partyzantów AK. Traktem do pobliskiej polany, gdzie stała kiedyś leśniczówka i mieściła się stacja doświadczalna leśnictwa. Obecnie budynki zaadoptowali myśliwi (jak zaobserwowali autorzy, miłośnicy penetrowania szpanerskimi pseudoterenówkami leśnych dróżek).

15.1. Pecynka, odłonięty w 1958 roku pomnik żołnierzy 13 pułku piechoty majora „Brzeskiego” (ciała żołnierzy AK spoczywają na cm. w Ostrowi Maz.). Dobre miejsce na odpoczynek, ławy, wiata, tablica z opisem bitwy.

Wariant z Pecynki do stacji Prabuty Góry (10.3km): za pomnikiem AK na pierwszym skrzyżowaniu w prawo ku pn. szerszą drogą. Po 700m w lewo, przecinką w falistym terenie przez gęsto podszyty starodrzew sosnowy. Mijamy widne, wiecznie zielone bory świeże, za gwiaździstym rozdrożem przecinamy piękne skupisko dostojnych świerków. Po 600m na ukos w prawo przez rzadkie bory do szosy Długosiodło- Ostrołęka i wzdłuż niej chwilę w prawo do krzyża (3.5km). Stąd w lewo drogą wysadzaną brzozami, bliższą krańca lasu, skręcającą ku pn. zach. W młodszym lesie wydma. Za nią skręt ku zach. i skraj Puszczy Białej, mostek na strudze Kabat (Ostrówek)- 5.2km. Droga skręca w prawo do wioski Stare Suski- za borkiem skrzyżowanie. Tutaj możemy wejść na grzbiet potężnej wydmy, wyniesionej ok. 25m ponad dolinkę Kabatu- z wierzchołka fragmentaryczne widoki na okolicę przesłonione młodymi sosnami (6.1km). Wszedłszy na wydmę można iść jej grzbietem na pd, a następnie kierować się w lewo wzdłuż linii energetycznej wśród pól i zagajników do drogi w Kikocie. Ze skrzyżowania pod wydmą cofamy się tą samą drogą ku pd. zach. (nie skręcając ku rzeczce), w niedalekiej odległości od Kabatu, płynącego wzdłuż lasu. Dochodzimy do skrzyżowania przed mostkiem (7.6). W prawo obok stodoły pokrytej strzechą w przysiółku Kikoła. Pod lasem ciekawe jałowce. Za zakrętem, przed pierwszym domem Wólki Piasecznej w prawo, do lasu. Za wydmą w lewo, poprzeczną przecinką ku zach. Droga wychodzi na otwartą przestrzeń na krawędzi wysoczyzny. Otwiera się piękny, rozległy widok na Dolinę Narwi, płynącą w odległości 7 km. Jednym z jarów lub ścieżką schodzimy wprost na peron skromnej stacyjki Prabuty Góry (w wiosce Prabuty, wioska Góry 2 km na pn.). Szynobusy do Ostrołęki i Tłuszcza.  

   Od pomnika duktem przeważnie razem ze znakami ścieżki nadleśnictwa (świerki), potem ku płn-zach obok ładnej Hali Jeżyniska* w głąb gęsto podszytego grabem i kruszyną starodrzewia. Odcinek bardzo puszczański, tajemniczy. Na tzw. Safari* zwracamy się u południowi, przechodząc z zarastających duktów na inne. Drzewostan urozmaicają świerki. Niebawem las rzędnieje, wchodzimy na szeroki trakt, którym maszerujemy przez jednostajne bory suche aż do szosy (na pd. od początku traktu oddział 103 z pięknym rzadkim borem czernicowym i wspaniałymi świerkami- jego skrajem można wrócić do Pecyny Starej; w oddziale 102 śródleśne olsy i łączki turzycowe przy źródlisku dopływu Wymakracza).

19.7. Nowe Bosewo, szosa Długosiodło – Wąsewo/Ostrołęka (koniec ścieżki dydaktycznej nadleśnictwa). Przecinamy kolejny monotonny bór, częściowo na piaskach. Zajmującym akcentem jest w nim podłużna wydma, tzw. Dziamera*. Niedługo koniec lasu. Za wsią Kornaciska most na Wymakraczy, zmierzającej do Narwi.

22.5. Długosiodło, rynek, PKS, koniec szlaku. Początek tras 15, 16, 18, 19.

19:35, gajowy771 , trasy
Link Dodaj komentarz »
 
1 , 2 , 3