Blog > Komentarze do wpisu
3.”GDZIE SZUM PRUTU...”

Z centrum folkloru do Pułtuska.

Pniewo – Pułtusk, dworzec PKS. Znaki niebieskie, potem żółte; 21.9 km.

Na szlaku pięknie zachowane partie starodrzewia sosnowego i ładnie zarysowana dolinka strugi Prut. W Pniewie i okolicach działa kilku ludowych artystów, kultywujących tradycje folklorystyczne; warto ich odwiedzić (muzeum). Przy trasie cenny, choć miniaturowy rezerwat przyrody „Popławy”, na końcu zabytki Pułtuska. Dobra komunikacja do punktów wyjścia.

 

 0.0     PNIEWO, przystanek PKS na linii Pułtusk-Wyszków (Węgrów).

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1203 roku. W k. XVIII w. zamieszkiwało ją 5 chłopów i 3 rzemieślników, obsługujących szlak do Wyszkowa. Wystrój wnętrza kościoła nawiązuje do ludowych tradycji wycinkarstwa i hafciarstwa, polichromia posiada formę haftu. Bogaty zbiór haftów przechowuje się na plebanii. Jesienią 1939 roku powstał w Pniewie konspiracyjny oddział Chłopskiej Organizacji Wolnościowej „Racławice”; w okolicznych lasach działała grupa „Michała”, wchodząca w skład GL, złożona ze zbiegłych z niewoli więźniów radzieckich. Nieliczne już chaty z nadokiennikami (nr 9, 70). Przy drodze do Obrytego ciekawa kapliczka słupowa św. Jana Nepomucena w formie latarenki. W Kolonii Pniewo na szczycie wzniesienia stoi wiatrak-koźlak, pozbawiony niestety skrzydeł.

  Niegdyś Pniewo było prężnym ośrodkiem rzemiosła artystycznego, masowo produkowano dla „Cepelii” i zagranicznych turystów. Dziś tradycje podupadają, a ostatnie artystki tworzą wyłącznie „dla sztuki”. Rozwijało się tu tkactwo (kilimy, pasiaki, chodniki, dywany, narzuty, firanki, serwetki), hafciarstwo, wycinkarstwo (pająki ze słomy, papierowe kwiaty, ozdoby choinkowe); produkowano oklejane kolorową włóczką i sitowiem pisanki-owijanki. Wytwory sztuki ludowej i odtworzone wnętrza chaty kurpiowskiej prezentowane są w powstającym z inicjatywy mieszkańców muzeum („Kuźnia Kurpiowska”), prowadzona przez Stowarzyszenie „Puszcza Biała- moja mała ojczyzna”. Stroje ludowe zakładane są w Pniewie z okazji procesji Bożego Ciała.

  Przedłużeniem Pniewa ku płn-wsch. jest Lutobrok, kolejne „zagłebie folkloru”. We wsi pozostałości zabytku techniki – wiatraka koźlaka z 1933 roku. Nie zachował się tutejszy dwór, tylko kilka chat- w Lutobroku z gankiem i śpicą (26), z gankiem (naprzeciw), z piętrem (15).. Zajmowano się tu haftem na tiulu, wycinankami, koronkarstwem. W Lutobroku powstało kilka ludowych piosenek.

  Przy szosie, za dolinką Prutu widoczne Lemany, założone w XVIII wieku, dawne wójtostwo. Odkryto tu ciałopalne cmentarzysko z okresu I w. pne – II w. ne – 160 grobów jamowych i popielnicowych. W zbadanych grobach znaleziono broń, ozdoby i narzędzia; w jednym obok ludzkiego znajdował się szkielet krowy. W Lemanach działają hafciarki i wydmuszarki. Tamże wiatrak-koźlak z 1915 roku, zamieniony na młyn elektryczny.

   Przy szosie zwraca uwagę podłużna chata drewniana z zachowanymi „koronami” nad oknami (nr 9). W pobliżu sklepy i pub. Ku północy odchodzi szlak 10 do stacji PKP Dalekie i łącznik do szl.2 (rez. Wielgolas). Ruszamy na południe za znakami niebieskimi. Chałupa nr 83 wyróżnia się ładnie zdobionym szczytem. Niebawem bory świeże z żółtym żarnowcem miotlastym i jagodami w runie. Wkrótce zrąb zupełny, wspomnienie po pięknym lesie.

1.4 Styria*, skżyżowanie traktów. Idziemy przecinką wzdłuż odnawiającego się z samosiewu starodrzewia sosnowego. W lewo droga przecina urozmaicone zagajniki i pasma starodrzewia. Bardzo malowniczo; na przydrożach kwitną poziomki, wiechy przytulii, wierzbówki kiprzyce, rumianki, wiesiołki, rozchodniki, podbiały; na nowiznach młode akacje. Za pierwszą enklawą starego boru, z Liptowskiej Lewady* widok na wsie Cieńsza i Lemany.

3.1 Osiągamy trakt jezdny, po prawej stronie szpaler wierzby iwy, osiki, pojedyńcze grusze. 200 m dalej skraj wsi Drwały, skręt szlaku.

Drwały wzmiankowano już w 1203 roku. We wsi XIX wieczna kapliczka św. Jana Nepomucena. Dwa wiatraki nie przetrwały wojny. Dawny ośrodek hafciarstwaZachowana piwnica- śklep, bocianie gniazda.

   Skrajem zbóż i starodrzewia (głazy narzutowe) obniżamy się do mocno tu zarysowanej dolinki Prutu. Przed rzeczką około stuletni dąb. Ku zachodowi wzdłuż zarośniętego koryta (wśród roślin m.in. fioletowo kwitnący żywokost lekarski). W dolince ładne zgrupowania olch. W szpalerze krzewów chętnie przebywają ptaki śpiewające. Na wysokości skraju lasu zaczynającego się po prawej, skręcamy do prowizorycznej kładki. W dolince istniał dawniej niewielki zalew. Szkoda, że ten Prut szumi tylko po wielkich ulewach...

  * wariant skrótowy: nie skręcając do lasu idziemy jego skrajem na zachód aż do szosy i ponownego połaczenia ze znakami. Bardzo malowniczo przed żniwami, teren łagodnie sfałdowany opada ku Zatorom i dolnie Narwi. 

4.5  Uroczysko Dziuki, skraj wspaniałego lasu. W pochmurne dni, kiedy słońce przebija się przez chmury, obłoki tworzą niesamowite kompozycje wraz z zielenią olch i złotem zbóż. Zaraz po lewej sosna rozszczepiona na pięć pni. Bogate poszycie tworzą grab i trzmielina. Szlak po wyrębach zarasta splątanymi maliniskami. Wychodzimy na brzeg pól, piękny widok na dolinę Prutu, do której schodzą bory. Wzdłuż lasu. Doskonale wykształcone niższe piętro, opanowane przez gatunki liściaste (jarzębiny, trzmieliny, dęby, osiki, kruszyny), w runie jagody i konwalie majowe. Przed ponownym zagłębieniem się w lesie sosna w kształcie liry oraz owocująca grusza. Skręcamy na zachód. Kupki otoczaków, głazy narzutowe, na horyzoncie wieś Cieńsza.

 

Cieńsza rozwinęła się po zasiedleniu w XVIII w. osadnikami z Puszczy Zielonej. Istniała tu duża wytwórnia potażu, której wyposażenie dokładnie spisali lustratorzy biskupi; przed 1939 r. była też cegielnia. Widoczne pozostałości wiatraka-holendra, przeniesionego tu w 1870 roku z Ostrołęki. Niegdys ośrodek haftu na płótnie i tiulu. Drewniana chata letniskowa pokryta strzechą. 

   Na pniach dębowych obfite porosty. Wkrótce bory z czeremchą. Można tu najeść się jagód. Tuż przed skrętem ku szosie samotny krzew jaśminu.>>>>>>

środa, 21 maja 2008, gajowy771

Polecane wpisy

  • Wkrótce wiosna... i nowe wyprawy!

    A tymczasem zapraszam do oglądania moich i innych blogów związanych z Białymi Kurpiami- tym razem polecam Kilka zdjęć z Pulw z bloga "O Wyszkowie".

  • Odwiedziny bloga "O Wyszkowie"

    Pozwoliłem sobie zamieścić linki do interesujących wpisów z bloga pana Czapskiego, ilustrujących piękno nadbużańskich okolic Wyszkowa a także fotografie kilku m

  • FOTOGALERIA- szlak 24 (wariant przez Osuchową)

    Tym razem nasza grupa rozpoznawczawystartowała z Udrzyna (szlak 21), gdzie po pokłonieniu się Bugowi, sakralnej rzeźbie w jednym z opłotków i zakupie okrągłego